Ölçekler

Pek çok insan ölçek konusunu tatsız, anlaşılması zor ve gereksiz bir teknik detay olarak düşünür. Aslında, çok fazla kafanızı takmamanız ama birazcık da bilgi sahibi olmanız gereken bir konudur ölçekleri anlamak. Bir maketin en önemli özelliği, gerçek veya gerçeküstü dünyanın ölçekli bir hali olmasıdır. Her ne kadar çok az örneği olsa da, gerçeğiyle aynı büyüklükte maket olması çok ihtimal dışıdır, dolayısıyla belli bir ölçekten bahsederken o ölçek, maket ile gerçeği arasındaki bir oranı bize gösterir. Bu rakam maket ile gerçeği arasındaki oransal ilişkidir. Örnek vermek gerekirse, askeri modellerde çok kullanılan bir ölçek olan 1:35 (1/35) bize gerçekte 35 birim uzunluğunda olan bir nesnenin maket üzerinde 1 birim olacağını belirtir. Yani maket üzerindeki 1 birim (cm, mm, feet veya inç) onun gerçeğinde 35 birim (cm, mm, feet veya inç) olduğunu gösterir.

Çok popüler ölçeklerden biri de 1/72’dir. Burada da 1/72 veya 1/6 inch ölçekte, model üzerindeki 1 inç (2.54 cm) gerçek hayattaki cisimde 6 feet’e (yaklaşık 182 cm) denk gelir. 1 inç boyundaki askerinizin 6 feet uzunluğundaki orjinali örnek alınarak yapıldığını gösterir.

6 feet (182 cm)’in değişik ölçeklerde maket üzerinde nasıl görüneceğini gösteren çizelge. Aynı uzunluk biriminin değişik ölçeklerde nasıl farklı göründüğünü burada açıkça görebilirsiniz.

Model asker ölçeği. Britains’ın baz aldığı ortalama insan boyu 5 feet 9 inç’in değişik ölçeklerde modele yansıması.

Değişik ölçeklerdeki figürlerin karşılaştırılması. Soldan sağa ilk iki figür Britains’ın meşhur 54 mm kurşun askerleri. Hemen yanlarında Airfix’in 1/32 (54 mm) SAS komandosu. Onun yanında, Italeri’nin 54 mm’lik Roma piyadesi. Buradan sonra 1/35’lik figürler başlıyor. İlk figür Italeri tarafından üretilen Alman askeri, yanında yine 1/35’lik Esci tarafından üretilen Alman askeri. Yanlarında, yine iki kurşun asker. Bu askerler Çek yapımı ve de 38 mm boyunda. Son iki figür ise 1/72 ölçekli Airfix’in Romalı komutanı ve Galyalı kadın savaşçısı.

Ölçekler konusunda dikkat etmeniz gereken en önemli konu dioramalarınızı oluştururken, gerçekçiliği kaybetmemek için mümkün oldukça aynı ölçekteki figür ve malzemeleri kullanmaktır. Özellikle birbirine yakın ölçeklerde bu önem kazanmaktadır. 1/35 ölçekli bir at ile 1/32 ölçekteki bir at arasında önemli bir fark meydana gelecektir.

Bu makale, Altar Maket tarafından Ekim 2005 yılında yayımlanan “Maket Dünyasına İlk Adım” isimli kitaptan alınmış bir bölümdür.

©Altar Maket
Her hakkı Altar Maket'e aittir, izinsiz kopyalanamaz. Kaynak göstermek kaydıyla, burada yer alan görüş, bilgi ve resimlerden araştırmalar ve kişisel kullanım için faydalanılabilir.